– Spanje is een unitaire staat waarbij echter de macht, zowel politiek als administratief, is gedecentraliseerd.
Dit betekent dat het nemen van openbare beslissingen en de uitvoering hiervan, niet uitsluitend in handen ligt van de Centrale Regering (centrale macht) maar gedeeld wordt met ondergeschikte territoriale organen zoals de Autonome Deelregeringen en Lokale Overheden.

“Comunidades Autónomas” (De Autonome Deelstaten)
– De Autonome Deelstaten hebben een ruime autonomie.
Zij hebben hierdoor binnen het eigen territorium en in overeenstemming met de bevoegdheden die zijn opgenomen in haar “Estatutos de Autonomía” (Statuten van Autonomie) een ruime wettelijke en uitvoerende macht.
Zij hebben een eigen parlement, een eigen bestuur en een eigen administratie.

– De Statuten van Autonomie zijn de fundamentele normen van iedere Autonome Deelstaat.
In de Statuten zijn openbare zaken die tot haar bevoegdheden horen (gezondheidszorg, onderwijs, stedenbouw, etc) opgenomen.
Het betreft zaken waarover het parlement van de Autonome Deelstaat wetten kan goedkeuren
en waarnaar haar regering en administratie kunnen handelen.
Deze basisnormen bepalen ook andere belangrijke zaken zoals de openbare instellingen in de Autonome Deelstaat, haar interne organisatie, haar relatie tot de burgers of haar symbolen (vlag, wapen, volkslied, etc.)
Het Statuut van Autonomie is als de Grondwet van iedere Autonome Deelstaat.

– De burgers met een Spaanse nationaliteit die woonachtig zijn in iedere Autonome Deelstaat kiezen elke vier jaar tijdens de “Elecciones Autónomas” (De Autonome Verkiezingen) de leden van het Autonome Parlement.
Dit parlement kiest naderhand de Voorzitter van de Autonome Regering.
De voorzitter stelt op zijn beurt, vrijelijk de “Consejeros” (Raadslieden) aan met wie hij de Autonome Regering gaat vormen.
De Autonome Regering staat aan het hoofd van het politieke beleid van de Autonome Deelstaat en de Autonome Administratie.
Het zal duidelijk zijn dat de werkwijze bij de oprichting van de Autonome Regering, identiek is aan die welke op nationaal niveau van toepassing is.

– De Autonome Deelstaten worden gevormd door een Regering en een eigen administratieve structuur bestaande uit ambtenaren die ten dienste staan van de burgers.
Binnen deze structuur wordt er gewerkt met een eigen begroting en een eigen belastingssysteem.

– In het geval van bijvoorbeeld de Comunitat Valenciana worden alle bestaande autonome instellingen samen (Parlement, Regering, Ombudsman, etc.) “Generalitat Valenciana” genoemd; het Parlement heet “Corts Valencianes”;
De Raad “Consell”, de voorzitter “President” en de raadslieden “Consellers”.

Lokale Overheden

De Gemeente

– De belangrijkste lokale Overheden die Spanje kent zijn de Gemeenten en de Provincies. De Grondwet waarborgt het zelfbeschikkingsrecht bij de afhandeling van eigen zaken.

– Het bestuur en de administratie van de Gemeente ligt in handen van het Gemeentebestuur (Ayuntamiento).
De inwoners van de Gemeente kiezen Wethouders tijdens de zogeheten Gemeentelijke Verkiezingen, waarbij zowel Spaanse burgers als burgers uit iedere andere willekeurige Staat van de Europese Unie die in Spanje woonachtig zijn en hun wil te kennen hebben gegeven om deel te willen nemen aan genoemde verkiezingen, zich verkiesbaar kunnen stellen en gekozen kunnen worden.
Ook burgers die in Spanje wonen en afkomstig zijn uit landen waarmee Spanje dienaangaande een akkoord heeft ondertekend, kunnen hun stem uitbrengen tijdens deze verkiezingen.

– Als de wethouders eenmaal gekozen zijn, kiezen zij op hun beurt de Burgemeester.
Deze wordt gekozen uit de wethouders die als lijstaanvoerders van hun politieke partijen hebben meegedaan aan de verkiezingen.

– De Gemeenten hebben een verscheidenheid aan bevoegdheden en openbare diensten die zij dienen te verlenen aan de burgers.
Om dit op een adequate manier te kunnen doen hebben zij zelfbeschikkingsrecht van handelen, eigen belastingen en de bevoegdheid bepaalde normen goed te keuren (reglementen en
Gemeentelijke verordeningen).
Hoewel genoemde normen geen wetten zijn, hebben de burgers, binnen het gemeentelijke territorium, de verplichting deze na te leven.

De Provincie

– Op haar beurt is de Provincie, die bestaat uit een aantal Gemeenten, een lokale instelling met een
eigen rechtspersoonlijkheid.
In iedere Provincie is er een Regeringsorgaan en een Administratie die samen Provinciale Staten genoemd worden.
Dit soort Regeringsorganen kan elders ook een andere naam hebben, bijvoorbeeld Cabildos.

– Als eenmaal, tijdens de Gemeentelijke verkiezingen, alle wethouders gekozen zijn in de verschillende Gemeenten van de Provincie, stellen de politieke partijen onder hun wethouders vast wie benoemd zullen worden tot Provinciale Afgevaardigden.
De verkiezing van de Voorzitter, het Bestuur en de Algemene vergadering van Provinciale Staten zijn identiek aan die van de Gemeenten.

– Provinciale Staten is hoofdzakelijk belast met het helpen van de Gemeenten in de Provincie, vooral de kleinere, bij de adequate uitvoering van de dienstverleningen waaraan zij wettelijk dienen te voldoen.
In een aantal gevallen verlenen Provinciale Staten directe hulp aan de burgers, hoewel het in het algemeen gebruikelijk is de hulp aan de Gemeenten te bieden.

– Om aan hun doelstellingen tegemoet te komen, beschikt Provinciale Staten over eigen economische, personele en materiele middelen.
Zij handelt als een intermediaire administratie tussen de Autonome Deelregering en de Gemeenten.

– Het dient in ieder geval duidelijk te zijn dat Provinciale Staten, hiërarchisch gezien, niet superieur is aan de Gemeenten.
Zij kan ook niet de handelingen van de Gemeenten herzien of een bepaald beleid opleggen.
De Gemeenten zijn zelfstandige instellingen en hun handelen, kan slechts worden herzien door de Rechtbank.